| A
C A a r c h i t e c t u r e |
Υ α λ ο - τ ο ι χ ο - π ε τ α σ μ α τ ι κ ά MAGAZINE no.13
|
||||
| . |
Το «γυάλινο κτήριο», που διεθνώς υπέστη την όχι και άδικη κριτική για την ενεργειακή του διάσταση , στη χώρα μας , λες και δεν ετίθετο θέμα σχετικού προβληματισμού , έγινε τη δεκαετία του’90 παλέτα για ζωγραφική τεράστιων διαστάσεων · Μιά παγκόσμια Ελληνική πρωτιά η ζωγραφική στο γυάλινο τοιχοπέτασμα ! Προβληματίστηκα πραγματικά με τρία κτήρια που ανήκουν στην πάρα πάνω κατηγορία . Το ένα στη Λεωφόρο Κηφισίας, ακριβώς απέναντι απ’ τον ΟΤΕ, το άλλο στο Νέο Φάληρο, απέναντι από το στάδιο Ειρήνης και Φιλίας και το τρίτο στη λεωφόρο Συγγρού, απέναντι απ'το Πάντειο. Είπα να τα πω «Στυλ ζωγραφικής στο γυαλί», να τα πω «κτηριοβιτρό» και επι το Ελληνικότερο «κτηριοϋαλογραφήματα» , να τα πω «Υαλογκράφικς», να τα πώ «Υαλοτοιχοπετασματική ιχνογραφία» · δεν ήμουν σίγουρος ! Το σίγουρο πάντως είναι ότι στην γυάλινη τοιχοπετασματική όψη των σχετικά υψηλών αυτών κτηρίων, ο αρχιτέκτονας , ο μηχανικός ή ο πελάτης τους , κατάφεραν να «σχεδιάσουν» με τον άλφα ή βήτα τρόπο ιχνογραφήματα και διακοσμητικά απλικέ, που ανάλογά τους δεν έχει να δείξει κατά τα γνωστά μου όλη η ιστορία της αρχιτεκτονικής . Το κτήριο της λεωφόρου Κηφισίας, κάπως πιο «συντηρητικό» από την γειτονική του Ιονική Τράπεζα , που κρεμάει μια κολώνα από μια σιδερόβεργα κάνοντας πραγματικά σοφιστικαρισμένο χιούμορ για όποιον μπορεί να «διαβάσει» στατική , είναι πραγματικά ναϊφ και αυταπόδεικτο. Το παιδικό ιχνογράφημα αρχέτυπου σπιτιού στη γυάλινη επιφάνεια της όψης, είναι οπωσδήποτε υποδηλωτικό ότι πρόκειται για κτήριο γραφείων που κάτι θα πρέπει νάχει να κάνει με τα σπίτια. Κι’ όντως είναι γραφείο ασφαλιστικής εταιρείας . Για όσους θάχαν δυσκολία ανάγνωσης μέσω του συμβολισμού του ιχνογραφήματος , το όνομα της σχετικής εταιρείας έχει μπεί και ολογράφως σα μέρος της «τοιχοπετασματικής σύνθεσης» . Με πρώτη ματιά διερωτάται κανείς πως είναι δυνατό να κατασκευάστηκε αυτό το ιδεόγραμμα; πως δουλεύουν οι οικοδομικές λεπτομέρειες και η στεγανοποίηση του εσωτερικού; πως το γυαλί έρχεται να πιάσει με τις μεταλλικές «γραμμές» του σχεδίου; Ποιό προσεκτική παρατήρηση δείχνει ότι το σύστημα του «σχεδίου», είναι ανεξάρτητο απ’ το τοιχοπέτασμα, ότι υπάρχουν «κόμβοι» που κρατούν τις κόκκινες γραμμές του «σχεδίου» πάνω από την γυάλινη επιφάνεια του τοιχοπετάσματος, ότι τελικά δεν είναι θέμα προβληματικής λεπτομερειακής αντιμετώπισης και υγρομονώσεων, αλλά απλά θέμα «γούστου» και καπρίτσιου που έχει λυθεί με μια ορθολογική οικοδομική άνεση . Έτσι τούρθε κάποιου, να «σχεδιάσει» με κόκκινες γραμμές ένα σπιτάκι πάνω στο τοιχοπέτασμα και τόκανε . Εκεί που όλα γίνονται προβληματικά, που τίποτε δεν είναι κατανοητό ακόμη και με την πιο επισταμένη παρατήρηση , είναι με το κτήριο του Φαλήρου. Το σχέδιο , δεν φαίνεται νάχει γίνει εκ των υστέρων, φαίνεται νάχει γίνει από μπετό , και νάρθε μετά να κολλήσει δίπλα του το τοιχοπέτασμα. Το τελικό αποτέλεσμα δείχνει ένα «όργιο» συμβαινόντων : σταλακτίτες κρεμασμένοι στο γυαλί, αψίδες κι’ αψιδάκια, διαφορετικά παράθυρα και παραθυράκια ανάμεσά τους , διαφορετικό χρώμα τζαμιού ανάμεσα στις κατακόρυφες αψίδες, όργιο καϊτιών στις μικρότερες επιφάνειες του υαλοστασίου, ένα συνονθήλευμα μέρους της όψης που θέλει νάναι τοιχοπέτασμα , ένα άλλο κομμάτι που θέλει νάναι παράθυρο σταθερό με υποδιαιρέσεις, μπετονένια αετωματάκια μέρος της προεξέχουσας μπετονένιας ιχνογράφησης με κεραμιδί βαμμένα τύμπανα, προεξέχουσες λεπτομέρειες μπετόν σε σχήμα «Π», και άλλα που αυτή τη στιγμή που γράφω και δεν βλέπω το κτήριο μου διαφεύγουν. Όσο για τις λεπτομέρειες, αδυνατώ να εξηγήσω. Πρόκειται κυριολεκτικά για ότι το «Κιτσαριώτερο» σε σχετικά μεγάλη κλίμακα θα μπορούσε να σκαρφιστεί κανείς. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι θα υπήρχε κάποιος δάσκαλος αρχιτεκτονικών συνθέσεων , σε οποιαδήποτε αρχιτεκτονική σχολή του κόσμου που θα πέρναγε φοιτητή που θάχε κάνει κάτι ανάλογο για άσκηση. Δεν αποκλείω ότι οι αρχιτέκτονες , ή όποιοι τέλος πάντων ανέλαβαν αυτό το κτήριο, εγκατέλειψαν την ανάθεση , και άφησαν το τελικό αποτέλεσμα στο έλεος και το γούστο του πελάτη. * Διερωτώμαι λοιπόν , αν κάτι τέτοιο συνέβη , γιατί να επιτρέπεται στη χώρα μας να γίνονται τέτοιες επεμβάσεις. Αν όμως το αποτέλεσμα είναι ενσυνείδητη πράξη κάποιου «σπουδασμένου», αρχιτέκτονα ή μηχανικού , που έχουν και κοινωνική ευθύνη για ό,τι δημιουργούν, μια και τα δημιουργήματά τους έχουν και «διδακτικό» ρόλο , τότε τον προκαλώ να γράψει κάτι ώστε να κάνει και μας να καταλάβουμε το «μεγάλο μάθημα » ,ή τέλος πάντων , τη «μεγάλη ιδέα» του δημιουργήματός του. Οσο δε για το κτήριο της Λεωφόρου Συγγρού, για το οποίο δεν θέλω να μπώ σε λεπτομέρειες , μού φαίνεται μάλλον το "καλύτερο" αυτής της αυτόχθονης ιδιομορφίας, μιάς και αν συμβεί να βρεθείτε σε ωρα και ουρανό, οπως τότε που εγώ το φωτογράφιζα, θα έχετε τουλάχιστον την αίσθηση οτι ταξιδεύετε με τριήρη σε συννεφιασμένο Αιγαίο, ενα ταξείδι στην νηνεμία με το δάνειο, που ίσως το λογότυπο της τράπεζας συμβολικά σας υπόσχεται ...... ……..Ας αφήσουμε τα αστεία . Δεν είναι το γούστο του καθ’ ενός που θα πρέπει να σεβόμαστε , αλλά θα πρέπει κι’ αυτοί που θάθελαν να σεβόμαστε το γούστο τους να σέβονται το δικαίωμα όλων μας να χρησιμοποιούμε τα μάτια για να βλέπουμε και να ευφραίνουμε την καρδιά και το νου μας . Ο κάθε αρχιτέκτονας, ο κάθε σχεδιαστής όψεων ή μεγαλοαφισσών , δεν εκμεταλλεύεται το δικαίωμα χρήσεως της επιφάνειας της περιουσίας του πελάτη του, αλλά εκμεταλλεύεται το δικαίωμα όρασης των υπολοίπων. Αν η αισθητική αντιμετωπίζεται μέσα από αυτό το πρίσμα, ότι δηλαδή δεν έχεις το δικαίωμα κύριε μου να μου μπλοκάρεις , ή να εκμεταλλεύεσαι τη γωνία όρασης μου με τα όποια προσωπικά καπριτσάκια σου , σπιτάκια , καραβάκια , ή «σταλακτιτο-αετωματάκια» σου στις όψεις των κτηρίων , τότε πιστεύω θα κάναμε μια αρχιτεκτονική που δεν θα πρόσβαλε τη νοημοσύνη μας, δεν θα χάλαγε την ανθρώπινη κλίμακα και θα βοήθαγε στην δημιουργία περιβαλλοντικής αρμονίας. …….Σκεφτείτε και να μην είμαστε απόγονοι των αρχαίων Αθηναίων ;
Σημειώσεις : * Το κέιμενο αυτό γράφτηκε πρίν αρκετά χρόνια, πρωτού το υπο κρίσιν κτήριο του Φαλήρου γίνει αυτό που ειναι σήμερα και το οποίο για αρκετά χρόνια , φαίνοταν μισοτελειωμένο , λές και το είχε εγκαταλείψει ο εργολάβος , ο εργολαβομηχανικός, ή ακόμη κι'ο αρχιτέκτονας του....Σήμερα (αρχες του 2006) το παρόν ειναι τμήμα ενος εμφανέστατα μεταλλαγμένου συγκροτήματος δύο κτηρίων που λειτουργούν ως εννοιαίο σύνολο . Δεν γνωρίζω την ιστορία του συγκροτήματος και της συγκεκριμένης "υαλοτοιχοπετασματογραφίας" , φαντάζομαι ομως οτι απο αρκετές απόψεις, "κτηματομεσιτικής" αλλα ιδίως αισθητικής , που εδώ μας απασχολεί, τα παρασκηνιακά θα είναι αρκετά ενδιαφέροντα. ** το κείμενο αυτό, μέρος του αδημοσίευτου βιβλίου μου "Κατωπεριμενώματα", που το ειχα γράψει στα "απόνερα" του δημοσιευμένου βιβλίου μου "Ο Φωταγωγός"(βλ. Εκδόσεις Καραγκούνη, Ανθρωπος+Χώρος, Αθήνα 1982) γράφτηκε αρκετά χρόνια πριν την ημερίδα και τις δημοσιεύσεις του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων για τα γυάλινα κτήρια. Για τους προβληματισμούς γύρω από τα γυάλινα κτήρια , ιδίως σε ότι αφορά στην ενέργεια αναφερθείτε σε «Αρχιτεκτονική των γυάλινων κτιρίων» , Αρχιτέκτονες , περιοδικό του ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ, τεύχη 14,15 , Μάρτιος /Απρίλιος , Μάιος /Ιούνιος 1999 *** Ολες οι Φωτογραφίες , και αυτές των Hyperlinks, είναι του συγγραφέα (φωτο Α.Κ.Α) © Αντώνης Κ.Αντωνιάδης/Anthony C. Antoniades BACK |
Φωτο Α.Κ.Α Λεπτομέρεια Οψης κτηρίου στη λεωφόρο Κηφισσιας απέναντι απ'τον ΟΤΕ
Λεπτομέρεια Οψης κτηρίου στο Νέο Φάληρο
Λεπτομέρεια Οψης κτηρίου στη Λεωφόρο Συγγρού
|
|||
